"Piłka nożna jest dla każdego. Idź i wywalcz swoje miejsce."
Frederik Hvillum
Maria „Rolle” Jensen Guy założyła Kvinder i Fodbold po rozmowie ze swoją córką. O stanie duńskiej piłki nożnej kobiet, o tym, dlaczego problemy zaczynają się, zanim ktokolwiek zawiąże buty, oraz o tym, czego potrzeba, aby zbudować ruch na podstawie posta na LinkedIn.
Maria Jensen Guy jest związana z duńską piłką nożną przez większość swojego życia. Grała, trenowała, śledziła każdy mecz. Pewnego dnia jej córka dostała nową koszulkę piłkarską, którą uwielbiała nosić w domu, ale odmawiała założenia jej do szkoły.
Kiedy Maria zapytała dlaczego, odpowiedź była prosta. W szkole tylko chłopcy nosili piłkarskie koszulki. Tylko chłopcy grali w piłkę. Tylko chłopcy o niej rozmawiali.
„Jako była zawodniczka”, mówi Maria, „poczułam, że ta rozmowa uderzyła prosto w serce”.
To był również moment, w którym zdecydowała się działać. Następnego dnia opublikowała post na LinkedIn, pytając, czy ktoś chciałby pomóc w budowaniu czegoś wokół kobiecej piłki nożnej w Danii. Odzew uświadomił jej, jak wiele osób czekało właśnie na to. Organizacja Kvinder i Fodbold została założona pod koniec 2024 roku.
Przepaść między nagłówkami a stadionami
Piłka nożna kobiet jest wszędzie opisywana jako sport w fazie rewolucji. Rekordowa frekwencja. Nowe inwestycje. Rosnąca widoczność. Maria widzi to wszystko, ale dostrzega też to, czego te opisy jeszcze nie uwzględniają.
„Kiedy patrzę na Danię, wciąż widzę stadiony z 300 widzami na najważniejszych meczach. Widzę brak sponsora tytularnego w duńskiej lidze. Widzę media, które relacjonują kobiecą piłkę, ale nie zawsze z najbardziej merytorycznej perspektywy”.
Przepaść między globalną narracją a duńską rzeczywistością nie jest powodem do pesymizmu, twierdzi Maria. To powód, by pracować szybciej. Rekordowa liczba dziewcząt zapisuje się obecnie do duńskich klubów piłkarskich. Kierunek jest właściwy. Problemem jest tempo.
„Piłka nożna była budowana przez mężczyzn i dla mężczyzn przez sto lat. To jest coś, na czym musimy budować, i myślę, że mamy ku temu wielką szansę”.
Wszystko zaczyna się, zanim ktokolwiek zawiąże buty
Tym, co wyróżnia analizę Marii, jest miejsce, w którym upatruje ona źródła problemu. Nie na boisku. Nie w zarządzie. Ale znacznie wcześniej.
„Stereotypy płciowe zaczynają się na długo przed tym, zanim dziecko po raz pierwszy kopnie piłkę. Zaczynają się już w czasie ciąży, kiedy ludzie liczą na to, że córka będzie „słodka i ładna”, a syn „fajny” i „dobry w piłkę”.
Argumentuje ona, że nierówność strukturalna w futbolu odzwierciedla nierówność strukturalną w społeczeństwie, której sama piłka nożna nie naprawi. Kvinder i Fodbold stara się być tym, co Maria nazywa „krytycznym przyjacielem decydentów” – głosem, który pyta osoby zarządzające duńską piłką, czy wzięły pod uwagę uprzedzenia w swoich strukturach i czego potrzeba, aby je zmienić.
„Staramy się uświadamiać im ich własne uprzedzenia oraz istniejące możliwości poprawy”.
Widoczność jako pierwszy krok
W ramach corocznej kampanii Veo People’s Push zbierane są najlepsze bramki z amatorskich boisk z całego świata. Liczby mówią same za siebie: około 95 procent zgłoszeń pochodzi od mężczyzn lub ojców przesyłających bramki swoich synów. Zgłoszenia od kobiet się zdarzają, ale są rzadkością.
Maria natychmiast rozpoznaje ten schemat.
„Myślę, że są dziewczęta, które już na starcie czują, że zostają w tyle, więc myślą: gra skończona, już przegrałam, mogę sobie odpuścić. To bardzo smutne, bo kiedy spojrzy się na bramki, które dziewczyny faktycznie przesyłają, są one niezwykłe”.
W tych statystykach dostrzega też coś innego: problem „wzorowej uczennicy”, jak to nazywa. Przekonanie, że musisz być idealna, zanim odważysz się pokazać. Że to, co robisz, nie jest wystarczająco dobre, by inni mogli to zobaczyć.
Właśnie tutaj widoczność ma największe znaczenie. Narzędzia, które rejestrują i pozwalają udostępniać to, co faktycznie dzieje się na amatorskich boiskach w całej Danii, robią coś, czego nie zastąpi brak relacji w mediach: pokazują dziewczętom, że istnieje wiele sposobów na bycie zawodniczką.
„Jeśli to zobaczy, może się nią stać. Film, dokument, platformy cyfrowe. Można dokumentować, że bycie dziewczyną w piłce nożnej ma wiele oblicz. W sporcie rekreacyjnym, w profesjonalnym futbolu, na Jutlandii, Fionii czy Zelandii. Że dróg jest wiele”.
Po prostu idź i graj
Córka Marii ma siedem lat. Miała pięć i pół roku, gdy odmówiła założenia koszulki piłkarskiej do szkoły.
Dla swojej córki i każdej innej dziewczyny, która stoi z boku i zastanawia się, czy w piłce nożnej jest dla niej miejsce, Maria ma odpowiedź.
„Piłka nożna jest dla każdego. Jeśli uważasz, że futbol to zabawa i jeśli sprawia Ci to radość, po prostu idź i graj. W ostatecznym rozrachunku to tylko mecz piłki nożnej”.
